Prädikatswein versus Qualitätswein: Het cruciale verschil

Kort en krachtig

• Qualitätswein mag met suiker (sacharose) worden verrijkt
• Prädikatswein mag niet worden verrijkt – alcohol ontstaat uitsluitend uit de most van de druiven
• Het predicaat beschrijft de rijpheidsgraad van de druiven bij de oogst, niet automatisch de smaak
• Prädikatswein is dus niet noodzakelijkerwijs zoet
• Via de QR-code op het etiket is de ingrediëntenlijst op te vragen – daar kun je zien of er sacharose aan de wijn is toegevoegd

Historie, Europese wijnwetgeving en de voormalige kern van de Duitse wijntraditie

Het toevoegen van sacharose aan de most vóór de gisting werd in de 19e eeuw ingevoerd als middel om dunne, zure most op te waarderen. Wijnen van rijpe druiven hadden zo'n verbetering niet nodig. Ze golden als "zelfstandig" en werden aangeduid met de toevoeging "natur". Precies dit onderscheid zouden de in 1971 ingevoerde predicaten moeten garanderen.

Met de harmonisatie van de Europese wijnwetgeving werd echter stapsgewijs het Franse – overkoepelend ook als Romaanse aangeduide – systeem van wijnaanduidingen op Duitse wijnen overgedragen. Het doel op lange termijn is om het Duitse predicaatsysteem af te schaffen en te vervangen door een nieuwe kwaliteitspiramide. Omdat dit streven met name in de traditionele wijnregio's Rheingau en Moezel op aanzienlijk verzet stuitte, werd aanbevolen om de predicaten weliswaar te behouden, maar ze uitsluitend te gebruiken voor wijnen met restzoet.

Daarmee moet worden uitgedragen: Kabinett, Spätlese, Auslese etc. staan alleen nog voor wijnen met restzoet. Droge en "feinherbe" wijnen – die nota bene het overgrote deel van de Duitse wijnproductie uitmaken – moeten daarentegen uitsluitend als Qualitätswein worden vermarkt. Op deze manier is bewust de kern van de Duitse wijntraditie uitgehold, namelijk het vinifiëren van "natuurzuivere", dus niet met sacharose verrijkte most. Sterker nog: men is bezig deze te vernietigen.

Paradoxaal genoeg – en men mag ervan uitgaan dat dit gewild is – mogen droge Qualitätsweine met de beroemdste wijngaardnamen op het etiket desalniettemin met sacharose in de most worden verrijkt.

Het daaruit voortvloeiende dilemma wordt bijzonder duidelijk bij het Große Gewächs (GG): de droge wijn uit de beste Duitse wijngaarden. Dit topproduct moet juridisch als Qualitätswein worden ingedeeld en is bedoeld om predicaten zoals Spätlese of Auslese te vervangen. De definitie van topwijngaarden wordt daarbij het belangrijkste criterium voor de top van de kwaliteitspiramide – tegelijkertijd opent men echter juist voor deze wijnen de meest verregaande oenologische ingrepen.

Niet langer de kern van de Duitse wijntraditie, het ethos van de natuurzuiverheid, dat vroeger door het predicaat op het etiket werd gegarandeerd, signaleert de hoogste kwaliteit. In plaats daarvan neemt de indeling als topwijngaard die rol over, wat deels willekeurig is en tot dusver alleen privaatrechtelijk wordt geregeld. Hoe deze wijnen werkelijk ontstaan, blijft in de achtergrond verborgen – hooguit in de ingrediëntenlijst wordt het zichtbaar. Wat een verdraaiing!

Vandaag de dag is verrijking – tot in de zogenoemde kwaliteitstop van het Große Gewächs – helaas een wijdverbreide methode om wijnen de gewenste body en een bepaald smaakprofiel te geven. Bij vrijwel alle zogenoemde Qualitätsweine moet daarom worden uitgegaan van een toevoeging van sacharose in de most.

Wij keren ons hier duidelijk tegen.

Wat is Qualitätswein?

Qualitätswein is een wettelijk beschermde categorie in de Duitse wijnwetgeving. Deze wijnen zijn afkomstig uit een duidelijk gedefinieerd wijnbouwgebied (bijv. Moezel), zijn onderworpen aan kwaliteitscontroles en moeten sensorische toetsingen doorstaan voordat ze in de verkoop mogen.

Belangrijk voor consumenten:
Qualitätswein mag – binnen wettelijke grenzen – worden verrijkt.

Verrijking (ook wel chaptalisatie genoemd) betekent dat het alcoholgehalte en de zoetheid van de latere wijn door suikertoevoeging in het moststadium mag worden verhoogd. Het doel is om oogstjaarverschillen te compenseren – bijvoorbeeld in koelere jaren, wanneer de druiven minder suiker opslaan.

Wat is Prädikatswein – en wat zegt het "predicaat" werkelijk?

Prädikatswein is onderworpen aan aanvullende, strengere eisen dan de Qualitätswein. Doorslaggevend is hier de natuurlijke rijpheidsgraad van de druiven op het moment van de oogst, gemeten aan het mostgewicht.

Het predicaat beschrijft op wettelijk niveau de rijpheidsgraad van de druiven, maar ook – impliciet – een wijnstijl:

Je ziet dat wij de wettelijke eisen overtreffen met onze eigen eisen. Zo gaat het met veel dingen in de wijnbouw – de wetten geven een minimumnorm aan, maar het werkelijke kwaliteitsverschil wordt bepaald door de ambitie van de wijnboer.

De laatste drie predicaten zie je zeer zelden en ze hebben altijd restzoet. Het betreft hier specialiteiten die nog geen 1% van de in Duitsland geproduceerde wijnen uitmaken. De sterke concentratie is afhankelijk van edelrot, daarom is het onmogelijk om deze wijnen droog te vinifiëren. Wij gaan hier niet in detail op in:

• Beerenauslese
• Trockenbeerenauslese
• Eiswein

Het centrale punt:
Prädikatsweine mogen niet worden verrijkt.

De alcohol (of bij wijnen met restzoet de natuurlijke zoetheid) is uitsluitend afkomstig van de suiker die de druiven in de wijngaard hebben gevormd. Het predicaat is een belofte dat de wijn zijn structuur en zijn mondgevoel uitsluitend ontleent aan de natuurlijke druivenrijpheid.

Deze strengere eisen maken Prädikatsweine tot de wijnen van hogere kwaliteit. Kabinett of Spätlese zijn een product van rijping in de wijngaard. Elke graad alcohol kan de wijn opvangen met karakter, aromatiek en smaak, terwijl veel verrijkte wijnen gewoon leeg overkomen. Logisch: hier worden onrijpe druiven – die het aan smaak en aroma ontbreekt – met suiker opgelapt.

Wie een Prädikatswein drinkt, kiest tegen verrijking en voor een onvervalste wijn. Deze wijnen zijn typerend voor het oogstjaar – dus eerlijk en authentiek. Ontdek onze wijnen met herkomst.

Hoe gaan wij te werk bij Weingut Bastgen?

Bij ons vindt u onder ingrediënten: Biologisch geteelde druiven. Geen sacharose.

Wij hebben enkele jaren geleden besloten om geen suiker meer te gebruiken bij de vinificatie van onze wijnen. Wij zien deze "verrijking" als wat ze is: een manipulatie van het van nature aanwezige druivensap. Al onze wijnen dragen de predicaataanduiding op het etiket – bij de wijnen met restzoet vindt u deze aan de voorkant, bij de "feinherbe" en droge wijnen aan de achterkant.

Ervaar het verschil ter plaatse.